İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir?

İran Irak Savaşı Nedir?

İran Irak Savaşı Nedir?, İran Irak Savaşı Nerededir?, İran Irak Savaşı Hakkında Bilgi?, İran Irak Savaşı Analizi? İran Irak Savaşı ilgili İran Irak Savaşı ile ilgili bilgileri sitemizde bulabilirsiniz.  İran Irak Savaşı ile ilgili daha detaylı bilgi almak ve iletişime geçmek için sayfamıza tıklayabilirsiniz. İran Irak Savaşı Ne Anlama Gelir İran Irak Savaşı Anlamı İran Irak Savaşı Nedir İran Irak Savaşı Ne Anlam Taşır İran Irak Savaşı Neye İşarettir İran Irak Savaşı Tabiri İran Irak Savaşı Yorumu 

İran Irak Savaşı Kelimesi

Lütfen İran Irak Savaşı Kelimesi İle ilgili Daha Fazla Bilgi Almak İçin Kategoriler Sayfamıza Bakınız. İran Irak Savaşı İlgili Sözlük Kelimeler Listesi İran Irak Savaşı Kelimesinin Anlamı? İran Irak Savaşı Ne Demek? ,İran Irak Savaşı Ne Demektir? İran Irak Savaşı Ne Demektir? İran Irak Savaşı Analizi? , İran Irak Savaşı Anlamı Nedir?,İran Irak Savaşı Ne Demektir? , İran Irak Savaşı Açıklaması Nedir? ,İran Irak Savaşı Cevabı Nedir?,İran Irak Savaşı Kelimesinin Anlamı?,İran Irak Savaşı Kelimesinin Anlamı Nedir? ,İran Irak Savaşı Kelimesinin Anlamı Ne demek?,İran Irak Savaşı Kelimesinin Anlamı Ne demektir?

İran Irak Savaşı Bu Kelimeyi Kediniz Aradınız Ve Bulamadınız

İran Irak Savaşı Kelimesinin Anlamı Nedir? İran Irak Savaşı Kelimesinin Anlamı Ne demek? , İran Irak Savaşı Kelimesinin Anlamı Ne demektir?

Demek Ne Demek, Nedir? Tdk'ye Göre Anlamı

Demek kelimesi, dilimizde oldukça kullanılan kelimelerden birisidir. TDK'ye göre, demek kelimesi anlamı şu şekildedir:

Söylemek, söz söylemek -  Ad vermek -  Bir dilde karşılığı olmak -  Herhangi bir ses çıkarmak -  Herhangi bir kanıya, yargıya varmak -  Düşünmek - Oranlamak  - Ummak, - Erişmek -  Bir işe kalkışmak, yeltenmek -  Saymak, kabul etmek -  bir şey anlamına gelmek -  öyle mi,  - yani, anlaşılan -  inanılmayan, beklenmeyen durumlarda kullanılan pekiştirme veya şaşma sözü

İran Irak Savaşı Bu Kelimeyi Kediniz Aradınız Ve Bulamadığınız İçin Boş Safyadır

Demek Kelimesi Cümle İçerisinde Kullanımı

Eskilerin dediği gibi beşer, şaşar. -  Muşmulaya döngel de derler.

Kamer `ay` demektir. -  Küt dedi, düştü. -  Bu işe herkes ne der? -  Güzellik desen onda, zenginlik desen onda. -  Bundan sonra gelir mi dersin? -  Saat yedi dedi mi uyanırım. - Kımıldanayım deme, kurşunu yersin. Ağzını açayım deme, çok fena olursun. - Yarım milyon dediğin nedir? - Okuryazar olmak adam olmak demek değildir. -  Vay! Beni kovuyorsun demek, pekâlâ! İran Irak Savaşı - Demek gideceksin.

Demek Kelimesi Kullanılan Atasözü Ve Deyimler

- dediği çıkmak - dediğinden (dışarı) çıkmak - dediğine gelmek

 - dedi mi - deme! - demediğini bırakmamak (veya koymamak) - deme gitsin  - demek istemek , - demek ki (veya demek oluyor ki) , - demek olmak , - dememek - der oğlu der - deyip de geçmemek - diyecek yok - dediği çıkmak , {buraya- - dediğinden (dışarı) çıkmak - dediğine gelmek i, - dedi mi , {buraya- - deme! - demediğini bırakmamak (veya koymamak) - deme gitsin , - demek istemek - demek ki (veya demek oluyor ki) - demek olmak - dememek - der oğlu der - deyip de geçmemek - diyecek yok

İran Irak Savaşı

İran Irak Savaşı Nedir? İran Irak Savaşı Ne demek? , İran Irak Savaşı Kelimesi İle ilgili Daha Fazla Bilgi , Almak İçin Kategoriler Sayfamıza Bakınız. İlgili Sözlük Kelimeler Listesi

İran Irak Savaşı Kelimesinin Anlamı? İran Irak Savaşı Ne Demek? İran Irak Savaşı Ne Demektir? ,İran Irak Savaşı Analizi? İran Irak Savaşı Anlamı Nedir? İran Irak Savaşı Ne Demektir?, İran Irak Savaşı Açıklaması Nedir? , İran Irak Savaşı Cevabı Nedir? , İran Irak Savaşı Kelimesinin Anlamı?






İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir?

Irak-İran Savaşı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(İran Irak Savaşı sayfasından yönlendirildi)
Irak-İran Savaşı
İran-Suudi Arabistan vekâlet savaşları

İran cephesine katılan çocuk askerler (üstte solda); Iraklılar tarafından öldürülen İranlıların vücutları (üstte sağda); Iraklılardan 17 Mayıs 1987 günü ateşlenen Exocat füzesi ile yanlışla vurulduktan sonra iskele tarafına yatan USS Stark'ın görüntüsü (orta sol); Pasdaran tarafından Mersad Operasyonu'nda öldürülen mücahitler (orta sağ); İran kuvvetleri tarafından Hürremşehr'in yeniden ele geçirilmesi (alt sol); İran Ordusu tarafından kullanılan ZU-23-2 (alt sağ).
Tarih22 Eylül 1980 - 20 Ağustos 1988
(7 yıl, 10 ay, 4 hafta ve 1 gün)
Bölge
Sonuç

Sonuçsuz; (Savaşın kilitlenmesi)

  • Stratejik Irak hatası
  • Taktik İran hatası
  • Her iki taraf da zaferlerini iddia ettiler.
Taraflar

 Irak

 İran

Komutanlar ve liderler

Irak Saddam Hüseyin
(Irak Cumhurbaşkanı)

Diğerleri:

İran Ruhullah Humeyni
(İran Dini Lideri)

Diğerleri:
Çatışan birlikler

Irak Silahlı Kuvvetleri

İran Silahlı Kuvvetleri

Güçler
1980: 212.000 asker, 2000 tank, 1000 zırhlı araç, 370 uçak, 230 helikopter
1987:[15] 520.000 asker, 4500 tank, 4000 zırhlı araç, 1000 uçak, 500 helikopter
1980: 240.000 asker, 1800 tank, 1000 zırhlı araç, 747 uçak, 750 helikopter
1986:[16] 355.000 asker, 700.000 gönüllü, 1000 tank, 1500 zırhlı araç, 150 uçak, 300 helikopter[17]
Kayıplar
Tahmini 375.000-400.000 asker/sivil öldü ya da yaralandı. Tahmini 750.000-1.000.000 asker/sivil öldü ya da yaralandı.
Irak-İran Savaşı - 22 Eylül 1980 - Tahran

Irak-İran Savaşı, İran'da Tahmilî Savaş (جنگ تحمیلی Jang-e-tahmīlī) veya Mukaddes Müdafaa (دفاع مقدس Defā'-e-moghaddas), Irak'ta Saddam'ın Kadisiyesi (قادسيّة صدّام Qādisiyyat Ṣaddām) ve Arap Dünyasında Birinci Körfez Savaşı[not 1] (حرب الخليج الأولى Ḥarb al-Khalīj al-'Ūlā) olarak anılan 1980-1988 yılları arasında İran ve Irak arasında yaşanmış savaş. Yaklaşık bir milyon kişinin ölümüne, iki milyon kişinin yaralanmasına, 150 milyar Amerikan Doları maddi hasara, her iki ülkede de ağır yıkımlara yol açmıştır. Irak'ın zaferleri ile başlayan savaş, İran'ın direnmesiyle yıpratma savaşına dönüşmüş ve galibi olmadan sonuçlanmıştır.

Savaş, 22 Eylül 1980'de Irak'ın başlattığı işgal operasyonuyla başladı. Irak'ın saldırısının ardında, iki ülke arasındaki çok uzun bir geçmişe sahip olan sınır sorunları, İran'ın Basra Körfezi'ndeki hakimiyetine son verme amacı ile İran İslam Devrimi'nin Irak'taki Şii nüfusu etkilemesinden duyulan kaygılar yatıyordu. Irak, İran'da devrimden sonra yaşanan kaotik ortama güvenerek, hiçbir resmî uyarı yapmadan başlattığı saldırıda çok az ilerleme kaydetti. İran kısa sürede Irak güçlerini püskürterek, Haziran 1982'ye değin, kaybettiği toprakların neredeyse tamamını geri aldı.

Savaş sırasında, Halkın Mücahitleri Örgütü Irak tarafında yer alırken, Iraklı Kürtlerden oluşan Kürdistan Demokratik Partisi (KDP) ile Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) İran'ı destekledi.

Birleşmiş Milletler'in ateşkes çağrılarına rağmen savaş 1988'e değin sürdü. Savaş, iki tarafın da kabul ettiği Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 598 no'lu kararıyla sona erdi. Savaşın sona ermesini takip eden birkaç hafta içinde İran güçleri, Irak topraklarını tahliye ederek, 1975'teki Cezayir Antlaşması'nda öngörülen sınırlara çekildi. Son savaş esiri değişimi 2003 yılında gerçekleşti.

Savaş öncesinde Irak-İran ilişkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Soğuk Savaş boyunca Irak-İran ilişkileri hiçbir zaman iyi olmadı. 1969 Nisan ayında, Amerika Birleşik Devletleri'nin de desteğini alan İran Şahı, önemli bir su yolu olan ve 1937 yılı Irak-İran sınır antlaşması ile Irak'a bırakılan Şatt-ül-Arap'ı geri almak istedi. Bu amaçla, güç gösterisi olarak gemilerini bölgeye gönderdi. 1970 yılında kesilen diplomatik ilişkiler, 1973 yılında tekrar kurulmasına rağmen İran-Irak ilişkilerinde bir düzelme olmadı ve iki ülke arasında 1974–75 Şattülarap Çatışması yaşandıktan sonra 1975'te Cezayir'de bir antlaşma imzalandı. Buna göre iki ülke arasındaki sınır, su yolunun en derin noktasından geçecekti. Ayrıca İran, Irak'taki Kürtleri merkezi hükûmete karşı desteklemeyeceğini taahhüt ediyordu. Fakat 1971 yılındaki silahlı çatışmalar sırasında İran'ın ele geçirdiği Körfez adalarından çekilmemesi, iki ülke arasındaki ilişkilerin olumlu yönde gelişmesine engel oldu.

İran'da Humeyni iktidarı[değiştir | kaynağı değiştir]

Adalar sorunu yüzünden zaten gergin olan Irak-İran ilişkileri, İran’da Şiîliğin savunucusu olan Humeyni iktidarının başa gelmesi ile iyice bozulmaya başladı. Bağdat'taki Saddam Hüseyin hükûmeti, İran’daki Şiî hükûmetin, Irak'taki Şiî çoğunluğu Sünni iktidara karşı kışkırtmasından endişe ediyordu. Bu arada Irak, İran'daki Arap bölgesi Huzistan'ı ele geçirmek fikrini savunmaya başlamıştı.

Savaşın başlaması ve ilk aşamalar[değiştir | kaynağı değiştir]

1980 yılının ortalarında, ordudaki yüksek rütbeli subayların tasfiye edilmesi ve rehineler olayıyla Amerika Birleşik Devletleri'nin düşmanlığını çekmesi dolayısıyla, İran'ın güçsüz durumda olduğu izlenimi uyanmıştı. İran'ın iki ülke arasında anlaşmazlık konusu olan bölgeden askerlerini çekmeyi reddetmesi üzerine 22 Eylül 1980'de Irak ordusu sınırı geçti. Irak, 16 Eylül'de, Şattülarap Antlaşmasını feshettiğini açıklamıştı.

Savaşın ilk günleri, baskın avantajını koruyan Irak'ın üstünlüğü ile geçti. Fakat, zamanla İran'ın direnişinin artması ile savaş karşılıklı yıpratma sürecine girdi.

Savaş[değiştir | kaynağı değiştir]

İran’ın ilk tepkisi, sadece ilerleyen Irak birliklerini değil, aynı zamanda Irak'ın Basra limanını da bombalamak oldu. Aynı günlerde Tahran ve Bağdat karşılıklı bombalandı. Eylül ayının sonunda Irak ordusu Abadan ve Hürremşehr kentlerini abluka altına almıştı, ama kış gelmeden bitirmek istediği savaşta istediği sonuca gidemiyordu. 1980 kışı boyunca yapılan barış girişimleri başarısız oldu ve 1981 Nisan ayından itibaren savaş yeniden alevlendi.

Tarih, yıpratma savaşlarında ekonomik gücünü ve insan kaynağını en uzun süre kullanabilen tarafın avantajlı olduğunu göstermiştir. İran bu uzun savaşta kendisini, stratejisini hızlı bir zafer üzerine kuran Irak’a göre daha rahat hissediyordu. Bunu bilen Irak, İran’ın ekonomik gücünü zayıflatma amacıyla saldırıya başladı.

İki ülkenin de ekonomik gücü büyük ölçüde, en büyük ihraç ürünleri olan petrole dayanıyordu. Irak, boru hatlarından petrol ihraç edebilirken İran, ihracatını büyük ölçüde Basra Körfezi’nden yapıyordu. Yani, Basra Körfezi'ndeki petrol ticaretinin kesintisiz sürmesi Irak’ın değil, İran’ın işine geliyordu. Bu sebeple Irak, petrol taşıyan İran gemilerine saldırılar düzenlemeye başladı. Benzer şekilde İran da, Irak petrol tesislerine saldırıya başladı.

Körfez petrol ticaretinin zarar görmesi, Amerika Birleşik Devletleri'nin savaşa aktif olarak katılmasına sebep oldu. ABD ve müttefikleri (Avrupa ve Japonya) büyük ölçüde Körfez petrolüne muhtaçtı ve petrol yolunun saldırıya açık olması Batı dünyası için tehlikeliydi. Körfez petrol yolunu açık tutmak için Amerika Birleşik Devletleri bölgeye bir filo gönderdi ve ABD bayrağı çekmiş Kuveyt tankerlerini korumaya başladı.

Sekiz yıl süren savaş 1988 Ağustos ayında yapılan ateşkes ile sona erdi. Ancak daha sonra Birleşmiş Milletler gözetiminde yapılan barış görüşmelerinden bir sonuç alınamadı. İran, görüşmeler için ön koşul olarak topraklarındaki tüm Irak askerlerinin çekilmesini isterken, Irak Şatt-ül-Arap suyolu üzerinde ortak denetim kurulmasında ısrar etti. İki ülke arasındaki barış, ancak Irak’ın Kuveyt’i 1990 Ağustos ayında işgalinden sonra ABD ile savaşa tutuşma korkusuyla İran’dan aldığı toprakları geri vermesiyle gerçekleşti.

Uluslararası destek[değiştir | kaynağı değiştir]

Orta Doğu[değiştir | kaynağı değiştir]

Orta Doğu'da yer alan birçok ülke, dış politikalarını göz önünde bulundurarak savaşta güçlenmesini amaçladıkları taraflara ekonomik ve askeri destek sağlamıştır. Irak'ın savaşı sürdürmesinde Arap ülkelerinden aldığı ekonomik destek belirleyici olmuştur.

Suudi Arabistan'dan 30 milyar dolar, BAE ve Kuveyt'ten ise 8 milyar dolar destek alınmıştır. Ürdün, Irak'a gönderilen desteklerin ulaşması için lojistik yardımda bulunmuştur. Sudan, savaşta Irak'ın yanında yer almaları için küçük bir askerî birlik göndermiştir. Mısır ise, silah ihracatı gerçekleştirerek Irak'ın askeri ihtiyaçlarını karşılamıştır.

Libya Arap Cemahiriyesi, Suriye ve Etiyopya, İran'a silah ihracatı gerçekleştirmiştir. Pakistan, İran'a askeri yardımlarda bulunmakla birlikte, aynı zamanda diplomatik destek de sağlamıştır. Güney Afrika'nın, iki tarafa da silah ihracatı yaptığını gösteren kaynaklar bulunmaktadır.

Arap ülkelerinin çoğunluğu, petrol piyasasında İran'ın belirleyici rolünden ve ağırlığından duydukları rahatsızlıktan ötürü Irak taraflı bir politika izlemişlerdir. Filistin'de yapılan Arap-İran iş birliğine rağmen, Irak'ın Arap kökenli bir ülke olması da, Suudi Arabistan başta olmak üzere Orta Doğu'da yer alan birçok ülkeden destek almalarında etkili olmuştur.

Bu durum karşısında, İsrail savaşın ilk gününden beri Araplar'ın üstünlüğünü engellemek için bölgedeki ezeli Arap düşmanı olan İran'ı desteklemiştir. İran-Kontra skandalı ve birçok gizli antlaşmayla, İran'ın elindeki ABD yapımı silahların ve özellikle savaşın tartışılmaz üstünlüğünü sağlayan, Muhammed Rıza Pehlevi tarafından satın alınmış olan F-14 Tomcat'lerin yedek parçalarını temin etmiştir.

Türkiye, savaş boyunca genel olarak tarafsız kalmış, İran'a uygulanan ambargoya katılmamış ve her iki tarafla da ilişkilerini sürdürmeye devam etmiştir.

Avrupa[değiştir | kaynağı değiştir]

Avrupa ülkeleri, savaş boyunca genel olarak taraflara silah ihracatında bulunmuştur. Batı Bloku'nda yer alan birkaç Avrupa ülkesi, savaşın gidişatını göz önünde bulundurarak taraflardan birine yaklaşırken, çoğunluğu her iki tarafa da silah satarak gelir elde etmeyi amaçlamıştır.

Romanya, Macaristan ve Polonya gibi Doğu Bloku ülkeleri, askeri ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla Irak'a silah satmıştır. Sovyetler Birliği, Doğu Almanya ve Yugoslavya, savaş boyunca Irak'a açık destek vermekle birlikte, bazı durumlarda İran'la da bağlantıya geçmiştir. Kuzey Kore, İran'ın uzun süreli destekçilerinden biri olması nedeniyle, Sovyetler Birliği ve İran arasındaki diplomatik ilişkilerin kurulması için aracılık yapmıştır. Doğu Almanya ise, İran'ın savaş sırasında Irak'tan ele geçirdiği Sovyet mühimmatları için yedek parça satışında bulunmuştur.

İsveç, savaşın başından itibaren İran'a deniz ve havada kullanılabilecek savaş mühimmatları satmıştır. İspanya ve Portekiz, her iki tarafa da birçok mühimmat satışı gerçekleştirirken, Norveç yangın söndürme ve kurtarma araçları satışında bulunmuştur.

Batı Bloku ülkeleri, savaş boyunca Irak'a 35 milyar dolar destek sağlamıştır. Birleşik Krallık, Fransa, İtalya ve Batı Almanya, Irak'ın askeri destek aldığı en önemli ülkeler olmakla birlikte, İran'a da açık olmasa bile silah ihracatında bulunmuşlardır.

Avrupa'nın tavrını belirleyen durumlardan biri, İran'ın daha büyük bir petrol gücü haline gelmesini kabul etmek istememeleri olmuştur. Irak, savaş boyunca ve İran'ın yıpratma politikası izlediği dönemlerde, ABD'nin de aralarında yer aldığı Batı Bloku ülkeleri tarafından desteklenmiştir. Böylece, Irak'ın kontrolündeki petrol noktaları, İran tarafından işgal edilememiştir.

Asya[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuzey Kore savaş boyunca İran'ın en büyük destekçilerinden biri olmuş, Vietnam ise ABD'nin geri çekilirken bırakmak zorunda kaldığı silahları İran'a satmıştır. Çin, Japonya ve Güney Kore, her iki tarafa da birçok mühimmat satışında bulunmuştur.

Amerika[değiştir | kaynağı değiştir]

Saddam ile Başkan Reagan'ın elçisi Donald Rumsfeld (aynı zamanda eski ABD Savunma Bakanı) el sıkışırken

Brezilya'nın her iki tarafa da silah ihracatı yaptığını gösteren kaynaklar bulunurken, Arjantin uzun bir süre boyunca İran'a savaş mühimmatları satmıştır. ABD, Irak'a ekonomik ve askeri destek vermekle birlikte, İran'la da İran-Kontra skandalıyla açığa çıkan görüşmeler gerçekleştirmiştir.

ABD, İran'da iş birliği içerisinde bulundukları Muhammed Rıza Pehlevi'yi devirerek iktidara gelen rejimden hiçbir zaman hoşnut olmamıştır. Bu nedenle, 1967 yılında diplomatik ilişkilerini kestiği Irak ile tekrar yakınlaşmaya çalışmıştır. Irak'a çeşitli kanallardan silah yardımı yapmış ve büyük miktarda borç para sağlamıştır. Irak'ın biyolojik ve kimyasal silahlar üretmesine yardımcı olmuştur.[kaynak belirtilmeli]

ABD ve Birleşik Krallık, Mart 1986'da Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin, Irak’ın İran’a karşı kitle imha silahları (kimyasal ve biyolojik silahlar) kullanmasını[18] eleştiren kararlar almasını, karşı oy kullanarak engellemiştir.

Savaşın sonuçları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Irak-İran Savaşı, yaklaşık bir milyon insanın hayatına mal oldu. Savaşan taraflar ufak kazançlar için ekonomik kaynaklarını tüketti. Savaşın sonucunda Irak-İran sınırı değişmedi. Savaşın etkileri yıllar boyunca hissedildi.
  • İki ülkenin birbirlerinin petrol tesislerine saldırılar düzenlemesi sonucu petrol üretimi düştü, petrol fiyatları arttı.
  • Savaş boyunca Irak, kendisini destekleyen devletlerden borç alarak silah satın almıştı. Bu borçları ödemekte zorlanması, 1990 yılında Kuveyt’e saldırarak oradaki petrol kuyularını ele geçirmeye çalışmasına yol açtı. Bu tavrı da Irak'ı uluslararası ilişkilerde yalnızlığa sürükledi ve desteksiz bıraktı.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Savaş Arap dünyasında ve diğer birkaç bölgede Birinci Körfez Savaşı olarak bilinirken Batılı kaynaklar bu ismi 1991'de Amerikan liderliğindeki koalisyon ile Irak arasındaki çatışmaya atıfta bulunmak için kullanıyor.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel
Özel
  1. ^ Metz, Helen Chapin, ed. (1988), "The Soviet Union" 8 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Iraq: a Country Study, Library of Congress
  2. ^ Metz, Helen Chapin, ed. (1988), "Arms from The Soviet Union" 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Iraq: a Country Study, Library of Congress
  3. ^ Metz, Helen Chapin, ed. (1988), "Arms from France" 14 Aralık 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Iraq: a Country Study, Library of Congress[doğrulama gerekli]
  4. ^ Timmerman, Kenneth R., Chapter 7: Operation Staunch"Fanning the Flames: Guns, Greed & Geopolitics in the Gulf War", Iran Brief, 13 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Ocak 2016 
  5. ^ "Brief History of Qatar". Heritage of Qatar. 29 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2012. 
  6. ^ Vatanka, Alex (22 Mart 2012). "The Odd Couple". The Majalla. Saudi Research and Publishing Company. 29 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2012. 
  7. ^ Friedman, Alan. Spider's Web: The Secret History of How the White House Illegally Armed Iraq, Bantam Books, 1993.
  8. ^ Timmerman, Kenneth R. The Death Lobby: How the West Armed Iraq. New York, Houghton Mifflin Company, 1991.
  9. ^ "Arşivlenmiş kopya". 1 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2016. 
  10. ^ Anthony, John Duke; Ochsenwald, William L.; Crystal, Jill Ann. "Kuwait". Encyclopædia Britannica. 12 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2015. 
  11. ^ David Kenneth Schenker, Dancing with Saddam: The Strategic Tango of Jordanian-Iraqi Relations
  12. ^ Iran and Syria 14 Ekim 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.| Jubin Goodarzi
  13. ^ Copulsky, Alex (Kış 2008), "Death of a Salesman", Harvard Political Review, 356 (6370), s. 627, Bibcode:1992Natur.356..627R, doi:10.1038/356627a0, 11 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Ocak 2016 
  14. ^ Mearsheimer, John J.; Walt, Stephen M. (12 Kasım 2002). "Can Saddam Be Contained? History Says Yes". International Security. Belfer Center for Science and International Affairs. [ölü/kırık bağlantı]
  15. ^ "Iraq: THE REGULAR ARMED FORCES". 3 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2020. 
  16. ^ "Iran: Organization, Size, and Equipment". 4 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2020. 
  17. ^ Karsh, Efraim The Iran-Iraq War 1980–1988, London: Osprey, 2002, sayfa 37
  18. ^ "Iran Chamber Society: Arming Iraq: A Chronology of U.S. Involvement". 11 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2006. 

İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Nedir? :İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? ile ilgili İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? burada bulabilirsiniz. Detaylar için sitemizi geziniz İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Ne Demektir? İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Açıklaması Nedir? İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Cevabı Nedir? İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Kelimesinin Anlamı? İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? konusu Nedir Ne, yaşantımızda sık kullanılan kelimelerden birisi olarak karşımıza çıkar. Hem sosyal medyada hem de gündelik yaşantıda kullanılan ne kelimesi, uzun yıllardan beri dilimizdedir. İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Türk Dil Kurumu na (TDK) göre farklı anlamları olan ne kelimesi, Türkçe de tek başına ya da çeşitli cümleler eşliğinde kullanılabilir. İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Ne kelimesi ne demek, TDK ya göre anlamı nedir sorularının cevabını arayanlar için bildiris.com doğru adres! Peki, ne kelimesi ne demek, TDK ye göre anlamı nedir? İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Ne kelimesinin kökeni ne, ne kelimesinin kaç anlamı var? İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? İşte TDK bilgileri ile merak edilenler
İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Açıklaması? :İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Açıklama Bir Terim Kavram Ya Da Başka Dilsel Olgunun Daha İyi Anlaşılması İçin Yapılan Ek Bilgidir.İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Söz Konusu Bilgi Açıklanacak Sözcükten Daha Uzun Olur İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Açıklama İle İlgili Durumun Kanıtı Şu Şekilde Doğrulanabilir İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Bir Sözlükteki Tanım İlgili Sözcük Yerine Kullanılabilirse, Bu Bir Açıklamadır. İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Yani Aynı Bağlam İçinde Hem Sözcük Hem De Tanım Kullanılırsa Ve Anlamsal Açıdan Bir Sorun Oluşturmuyorsa Bu Bir Açıklamadır.
İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Gerçek mi? :İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? ile ilgili İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? burada bulabilirsiniz. Detaylar için sitemizi geziniz Gerçek anlam İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? sözcüklerin birincil anlamı ile (varsa) bu anlamla doğrudan ilişkili olan anlamlarıdır. Gerçek anlam, temel anlam ile yan anlamların bileşkesidir. İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Bir sözcüğün mecaz olmayan tüm anlamlarını kapsar.
İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Hakkında? :İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? ile ilgili İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? burada bulabilirsiniz. İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Detaylar için sitemizi geziniz İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? Bu sayfada Hakkında nedir Hakkında ne demek Hakkında ile ilgili sözler cümleler bulmaca kısaca Hakkında anlamı tanımı açılımı Hakkında hakkında bilgiler İran Irak Savaşı nedir?, İran Irak Savaşı anlamı nedir?, İran Irak Savaşı ne demektir? resimleri Hakkında sözleri yazıları kelimesinin sözlük anlamı nedir almanca ingilizce türkçe çevirisini bulabilirsiniz
Beymelek Lagünü, North Adams, Massachusetts, Comcast, Neotropikal biyocoğrafik bölgesi, Veronica gorbunovii, Arashiyama, Córdoba (España), Silezya, Union, Kentucky, Katafrakt, Yaykıl, Barbunya (balık), V. Muhammed, Vahit İleri, Visual Component Library, Tony Madigan, Çift cinsiyetlilik, Kpop, Olivier Kemen, José Salomón Rondón, Siproheptadin, Filyos, Çaycuma, Malatyada 1969 Türkiye genel seçimleri, Sierra Nevada de Lagunas Bravas, Barbizon okulu, A Few Good Men, Amerikan Besteciler, Yazarlar ve Yayıncılar Derneği, Jorge Gutiérrez, Bay Ülken, 2016 Yaz Olimpiyatlarında Avustralya, Chris Vrenna, East Rutherford, New Jersey, Vısotsk, Momodu Mutairu, Ruhbilimsel, Millî Muhafız Ordusu, Andriy Yarmolenko, 2014 Kış Olimpiyatlarında körling, Entelektüalizm, Galilei uyduları, Sergey Lazarev diskografisi, 2011 Ürdün protestoları, Escobar, el patrón del mal, Mecopisthes, Catherine Skinner, Betty Cuthbert, Barbizon ekolü, Cronobacter, Zhuang (Zhou), Mşatta Sarayı, Heathrow Havaalanı, 1956 Yaz Olimpiyatlarında Avustralya, Gökçevre, İnebolu, Valorant Champions İstanbul 2022, Efrosini (II. Mihailin eşi), 2009 Abhazya cumhurbaşkanlığı seçimi, 18. Cumhuriyet Halk Partisi Olağanüstü Kurultayı, Barbekü, Toju göl, Matthew Glaetzer, Bozlu, Yayladağı, Chacombe, Nokia 1112, 2020 Yaz Olimpiyatlarında Avustralya, Muazzez Abacı Zeki Müren Düet, Kazak Hetmanlığı, Jean Henry Dunant, AS Monaco FC, Scaridiidae, Stuart OGrady, Bane Günlükleri, 1321, 664 veba salgını, 2008 Yaz Olimpiyatlarında Avustralya, Kletkamp, NGC 6718, 2014 Kış Olimpiyatlarında bobsled, Messini, Eskişehirde 1973 Türkiye genel seçimleri, Pinewood Studios, Burning Bridges (albüm), Constantin, Dave Batista, Vajina Monologları, Barbaros Hayrettin Paşa Camii, 2016 Yaz Olimpiyatlarında tekvando, Bilgisayarlı Bilgi Sistemi, Plevne Marşı, Flusitozin, Livingston County, Michigan, Dominique Walter, Fast food, Etta James, Japonya Bakanlar Kurulu, Kızık, Kütahya, Kıyı uzunluklarına göre ülkelerin listesi, Emilia Romagna Grand Prix, Jedward, Mantık bağlacı, Demircihöyük,
Fosforik Nedir?, Talış bayrağı Anlamı Nedir, Talış bayrağı Nasıl Oluştu, Talış bayrağı Tarihi, Talış bayrağı Renkleri, Talış bayrağı Tasarımı, Gizem Albaş Kimdir?, Fosforışıl Nedir?, Fosfatsız Nedir?, Ali Çelebi Kimdir?, Tülin Keçeci Güngör Kimdir?, Edanur Altıntaş Kimdir?, Yrd Doç Dr Birsel Aybek Kimdir? Yrd Doç Dr Birsel Aybek Nereli Yrd Doç Dr Birsel Aybek Kaç Yaşında?, Fosfatlı Nedir?, Topsuz Nedir?, Sovyetler Birliği bayrağı Anlamı Nedir, Sovyetler Birliği bayrağı Nasıl Oluştu, Sovyetler Birliği bayrağı Tarihi, Sovyetler Birliği bayrağı Renkleri, Sovyetler Birliği bayrağı Tasarımı, Aslan Sezgin Kimdir?, Topraksız Nedir?, Şener Pul Kimdir?, Topraksı Nedir?, Serap Çakır Kimdir?, Selma Karaman Kimdir?, Formaliteci Nedir?, Yavuz Tellioğlu Kimdir?, Toprakçıl Nedir?, Forgetful Nedir?, Sırbistan-Karadağ bayrağı Anlamı Nedir, Sırbistan-Karadağ bayrağı Nasıl Oluştu, Sırbistan-Karadağ bayrağı Tarihi, Sırbistan-Karadağ bayrağı Renkleri, Sırbistan-Karadağ bayrağı Tasarımı, Toprak Rengi Nedir?, For Nedir?, İsmail Aybars Aksoy Kimdir?, Nail Çiler Kimdir?, Toprak Altı Nedir?, Fonolojik Nedir?, Bekir Sıtkı Tarım Kimdir?, İhsan Sarıyar Kimdir?, Topolojik Nedir?, Hasan Bitmez Kimdir?, Topoğrafik Nedir?, Sancak-ı Şerif Anlamı Nedir, Sancak-ı Şerif Nasıl Oluştu, Sancak-ı Şerif Tarihi, Sancak-ı Şerif Renkleri, Sancak-ı Şerif Tasarımı, Lütfi İlteriş Öney Kimdir?, Ufuk Değerliyurt Kimdir?, Folklorik Nedir?, Rana Berk Kimdir?, Toplum Dışı Nedir?, Fokurdak Nedir?, Toplum Bilimsel Nedir?, Fodulca Nedir?, Ayla Bedirhan Çelik Kimdir?, Harun Özgür Yıldızlı Kimdir?, Samara bayrağı Anlamı Nedir, Samara bayrağı Nasıl Oluştu, Samara bayrağı Tarihi, Samara bayrağı Renkleri, Samara bayrağı Tasarımı, Figen Yıldırım Kimdir?, Flüoresan Nedir?, Ayhan Özçelik Kimdir?, Toplanık Nedir?, İzzet Kaplan Kimdir?, Mühip Kanko Kimdir?, Prensin Bayrağı Anlamı Nedir, Prensin Bayrağı Nasıl Oluştu, Prensin Bayrağı Tarihi, Prensin Bayrağı Renkleri, Prensin Bayrağı Tasarımı, Recep Bozdemir Kimdir?, Ali Topçu Kimdir?, Toparlakça Nedir?, Hurşit Çetin Kimdir?, Fadik Temizyürek Kimdir?, Toparlağımsı Nedir?, Toparlacık Nedir?, Osmanlı bayrağı Anlamı Nedir, Osmanlı bayrağı Nasıl Oluştu, Osmanlı bayrağı Tarihi, Osmanlı bayrağı Renkleri, Osmanlı bayrağı Tasarımı, Ülkü Doğan Kimdir?, Mehmet Akif Perker Kimdir?, Necmi Özgül Kimdir?, Top Sakallı Nedir?, Hasan Daşkın Kimdir?, Hasan Memişoğlu Kimdir?, Nazi Almanyası bayrağı Anlamı Nedir, Nazi Almanyası bayrağı Nasıl Oluştu, Nazi Almanyası bayrağı Tarihi, Nazi Almanyası bayrağı Renkleri, Nazi Almanyası bayrağı Tasarımı, Fitopatolojik Nedir?, Öztürk Keskin Kimdir?, Şeref Baran Genç Kimdir?, Tonla Nedir?, Nuran Ergen Kılıç Kimdir?, Fitne Kumkuması Nedir?, Filiz Orman Akın Kimdir?, Tombulca Nedir?, Fitne Fücur Nedir?, Zürriyetsiz İsminin Anlamı Nedir?, Fitilsiz Nedir?, Natalia Cumhuriyeti Bayrağı Anlamı Nedir, Natalia Cumhuriyeti Bayrağı Nasıl Oluştu, Natalia Cumhuriyeti Bayrağı Tarihi, Natalia Cumhuriyeti Bayrağı Renkleri, Natalia Cumhuriyeti Bayrağı Tasarımı, Zürriyetli İsminin Anlamı Nedir?, Mustafa Süleyman Kurtar Kimdir?, Züppe İsminin Anlamı Nedir?, Fitilci Nedir?, Dağıstan Budak Kimdir?, Yrd Doç Dr Bilge Gökçen Röhlig Kimdir? Yrd Doç Dr Bilge Gökçen Röhlig Nereli Yrd Doç Dr Bilge Gökçen Röhlig Kaç Yaşında?, Zümrüdi İsminin Anlamı Nedir?, Tolgasız Nedir?, Fitçi Nedir?, Hatice Gül Bingöl Kimdir?, Gökhan Baylan Kimdir?, Zülüflü İsminin Anlamı Nedir?, Tolgalı Nedir?, Fişlik Nedir?, Kampuçya Halk Cumhuriyeti bayrağı Anlamı Nedir, Kampuçya Halk Cumhuriyeti bayrağı Nasıl Oluştu, Kampuçya Halk Cumhuriyeti bayrağı Tarihi, Kampuçya Halk Cumhuriyeti bayrağı Renkleri, Kampuçya Halk Cumhuriyeti bayrağı Tasarımı, Toleranssız Nedir?, Züllü İsminin Anlamı Nedir?, Fişli Nedir?, Fişeksiz Nedir?, Zülcelâl İsminin Anlamı Nedir?,