Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir?

Lazca dilbilgisi Nedir?

Lazca dilbilgisi Nedir?, Lazca dilbilgisi Nerededir?, Lazca dilbilgisi Hakkında Bilgi?, Lazca dilbilgisi Analizi? Lazca dilbilgisi ilgili Lazca dilbilgisi ile ilgili bilgileri sitemizde bulabilirsiniz.  Lazca dilbilgisi ile ilgili daha detaylı bilgi almak ve iletişime geçmek için sayfamıza tıklayabilirsiniz. Lazca dilbilgisi Ne Anlama Gelir Lazca dilbilgisi Anlamı Lazca dilbilgisi Nedir Lazca dilbilgisi Ne Anlam Taşır Lazca dilbilgisi Neye İşarettir Lazca dilbilgisi Tabiri Lazca dilbilgisi Yorumu 

Lazca dilbilgisi Kelimesi

Lütfen Lazca dilbilgisi Kelimesi İle ilgili Daha Fazla Bilgi Almak İçin Kategoriler Sayfamıza Bakınız. Lazca dilbilgisi İlgili Sözlük Kelimeler Listesi Lazca dilbilgisi Kelimesinin Anlamı? Lazca dilbilgisi Ne Demek? ,Lazca dilbilgisi Ne Demektir? Lazca dilbilgisi Ne Demektir? Lazca dilbilgisi Analizi? , Lazca dilbilgisi Anlamı Nedir?,Lazca dilbilgisi Ne Demektir? , Lazca dilbilgisi Açıklaması Nedir? ,Lazca dilbilgisi Cevabı Nedir?,Lazca dilbilgisi Kelimesinin Anlamı?,Lazca dilbilgisi Kelimesinin Anlamı Nedir? ,Lazca dilbilgisi Kelimesinin Anlamı Ne demek?,Lazca dilbilgisi Kelimesinin Anlamı Ne demektir?

Lazca dilbilgisi Bu Kelimeyi Kediniz Aradınız Ve Bulamadınız

Lazca dilbilgisi Kelimesinin Anlamı Nedir? Lazca dilbilgisi Kelimesinin Anlamı Ne demek? , Lazca dilbilgisi Kelimesinin Anlamı Ne demektir?

Demek Ne Demek, Nedir? Tdk'ye Göre Anlamı

Demek kelimesi, dilimizde oldukça kullanılan kelimelerden birisidir. TDK'ye göre, demek kelimesi anlamı şu şekildedir:

Söylemek, söz söylemek -  Ad vermek -  Bir dilde karşılığı olmak -  Herhangi bir ses çıkarmak -  Herhangi bir kanıya, yargıya varmak -  Düşünmek - Oranlamak  - Ummak, - Erişmek -  Bir işe kalkışmak, yeltenmek -  Saymak, kabul etmek -  bir şey anlamına gelmek -  öyle mi,  - yani, anlaşılan -  inanılmayan, beklenmeyen durumlarda kullanılan pekiştirme veya şaşma sözü

Lazca dilbilgisi Bu Kelimeyi Kediniz Aradınız Ve Bulamadığınız İçin Boş Safyadır

Demek Kelimesi Cümle İçerisinde Kullanımı

Eskilerin dediği gibi beşer, şaşar. -  Muşmulaya döngel de derler.

Kamer `ay` demektir. -  Küt dedi, düştü. -  Bu işe herkes ne der? -  Güzellik desen onda, zenginlik desen onda. -  Bundan sonra gelir mi dersin? -  Saat yedi dedi mi uyanırım. - Kımıldanayım deme, kurşunu yersin. Ağzını açayım deme, çok fena olursun. - Yarım milyon dediğin nedir? - Okuryazar olmak adam olmak demek değildir. -  Vay! Beni kovuyorsun demek, pekâlâ! Lazca dilbilgisi - Demek gideceksin.

Demek Kelimesi Kullanılan Atasözü Ve Deyimler

- dediği çıkmak - dediğinden (dışarı) çıkmak - dediğine gelmek

 - dedi mi - deme! - demediğini bırakmamak (veya koymamak) - deme gitsin  - demek istemek , - demek ki (veya demek oluyor ki) , - demek olmak , - dememek - der oğlu der - deyip de geçmemek - diyecek yok - dediği çıkmak , {buraya- - dediğinden (dışarı) çıkmak - dediğine gelmek i, - dedi mi , {buraya- - deme! - demediğini bırakmamak (veya koymamak) - deme gitsin , - demek istemek - demek ki (veya demek oluyor ki) - demek olmak - dememek - der oğlu der - deyip de geçmemek - diyecek yok

Lazca dilbilgisi

Lazca dilbilgisi Nedir? Lazca dilbilgisi Ne demek? , Lazca dilbilgisi Kelimesi İle ilgili Daha Fazla Bilgi , Almak İçin Kategoriler Sayfamıza Bakınız. İlgili Sözlük Kelimeler Listesi

Lazca dilbilgisi Kelimesinin Anlamı? Lazca dilbilgisi Ne Demek? Lazca dilbilgisi Ne Demektir? ,Lazca dilbilgisi Analizi? Lazca dilbilgisi Anlamı Nedir? Lazca dilbilgisi Ne Demektir?, Lazca dilbilgisi Açıklaması Nedir? , Lazca dilbilgisi Cevabı Nedir? , Lazca dilbilgisi Kelimesinin Anlamı?






Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir?

Lazca dilbilgisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Lazca bir Güney Kafkas dilidir. Bazı durumlarda Zan dilinin güney lehçesi olarak kabul edilir, bu durumda kuzey lehçe de Megrelce olur.

Günümüzde, Lazcanın konuşulduğu alanlar Gürcistan'ın Helvaçauri belediyesine bağlı Sarpi köyünden Rize ilinin Pazar ilçesine kadar uzanır. Lazca, aynı zamanda 1878-1879 yıllarındaki sürgünden kaçan Lazların yerleştiği Türkiye'nin batısındaki bazı köylerde de konuşulur. Gürcistan'da, Sarpi köyü haricinde, Abhazya'da Lazca konuşan başka köyler de vardı. Fakat günümüzde hala konuşan insanların kalıp kalmadığı bilinmemektedir.

Lazca üç lehçeye ayrılmıştır: Khopa-Chkhala (Hopa-Borçka), Vitze-Arkabe (Fındıklı-Arhavi) ve Atina-Artasheni (Pazar-Ardeşen). Diyalektik sınıflandırma temel olarak fonetik özelliklerle belirlenir. Daha spesifik olarak, belirleyici unsur, Kartvelian foneminin refleksleridir ([qʼ]). Bu ses, yalnızca Khopa-Çkhala diyalektinde kullanılır ancak Vitze-Arkabe ve Atina-Artasheni lehçelerinde farklı yansımaları vardır.

Ses bilgisi ve yazma sistemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Sesli harfler[değiştir | kaynağı değiştir]

Lazca beş ünlü sesten oluşur: a, e, i, o, u.

Lazcada ünlü harfler tablosu
ön arka
dudak dışı dudak ünsüzü
yüksek i [i] u [u]
orta e [ɛ] o [ɔ]
alçak a [ɑ]

Sessiz harfler[değiştir | kaynağı değiştir]

Lazcadaki ünsüz bileşimleri diyalektik olarak değişir. Khopa-Chkhala lehçesinde tam ses kümesi vardır, ancak Vitze-Arkabe ve Atina-Artasheni lehçelerinde küçük dil ile alakalı gırtlaksı bir ses olan q sesi yok olmuştur.

Lazcada ünsüz harfler tablosu
duraklamalar yarı kapantılı ünsüzler sürtünmeli sessiz harfler geniz sessleri liquids yarı ünlüler
sesli sessiz sesli sessiz sesli sessiz
gırtlaksı sesler soluklu sesler gırtlaksı sesler soluklu sesler
dudak ünsüzü b [b] [pʼ] p [p] v [v] f [f] m [m]
dişsel d [d] [tʼ] t [t] ž [d͡z] ǯ [t͡sʼ] ʒ [t͡s] z [z] s [s] n [n] l [l]
diş yuvası c [d͡ʒ] ç̌ [t͡ʃʼ] ç [t͡ʃ] j [ʒ] ş [ʃ] r [r] y [j]
damaksıl g [ɡ] ǩ [kʼ] k [k] ğ [ɣ] x [x]
küçük dilsel q [qʼ]
gırtlaksı h [h]

Fonetik süreçler[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük dilsel q sesinin değişimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Gırtlaksız küçük dil sesi olan q, sadece Khopa-Chkhala lehçesinde v ve l ünsüzlerinden önce kullanılır. Bu sesin varlığı aynı zamanda gırtlaksı duruşlarla kanıtlanır ve birkaç kelimede geçer, p̌qorop (Ben severim smb./sth.); ǩqorop (Ben seni seviyorum); t̆qubi (ikizler), ǯqv-/ǯqvin- (uzlaştırmak); ç̌qint̆i (taze yumuşak ve olgunlaşmamış) bu kelimelere örnektir. Ama çoğu durumda, *t̆q → t̆ǩ; *ǯq → ǯǩ; *ç̌q → ç̌ǩ ses dönüşümleri gerçekleşir.

Vitze-Arkabe lehçesinde, *q → ǩ ünsüz değişimi gerçekleşir ("olmak" anlamına gelen ovapu ← *oqvapu fiili istisnadır). İlk ön sesli harf ve ara vokallerde *q → ∅ değişimi gerçekleşir.

Atina-Artasheni lehçesinde:

  • İlk ön sesli harf durumlarında q → ∅ değişimi gerçekleşir. ör. *qoropa → oropa "sevmek", *qona → ona "mısır tarlası" vb.
  • Ara vokallerde *q → y/∅ değişimi gerçekleşir. ör. *loqa → *loʔa → loya/loa "tatlı", *luqu → *luʔu → luu "lahana" vb.
  • Kelime başlangıcında qv → ǩv/v değişimi gerçekleşir. ör. qvali → ǩvali/vali "peynir, *qvaci → ǩvaci/vaci "testis" vb.
  • Sesli vokallerde qv → y değişimi gerçekleşir. ör. *oqvapu → oyapu "olmak", *iqven → iyen "o olacak" vb.
  • Geriye kalan tüm durumlarda q → ∅ değişimi gerçekleşir.

Regresif asimilasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

En yaygın türleri:

  • Regresif seslendirme değişimleri:
    • s → z
    • t → d
    • k → g
    • ş → j
    • ç → c
    • p → b
  • Regresif sertleşme:
    • b → p
    • g → k
  • Regresif gırtlaklaştırma
    • b → p̌
    • p → p̌
    • g → ǩ

Ünsüzlerin yok olması[değiştir | kaynağı değiştir]

İki tane n sessiz harfini içeren bazı morfolojik bağlamlarda, "n" harfi yalnızca sesli harfle ayrılır. İlk "n" harfi yok olur. miqonun → miqoun (Benim {herhangi bir nesne} var), iqvasinon → iqvasion (o yapacak), mulunan → *muluan → mulvan (Onlar geliyorlar).

Bir başka yok olma, deǩiǩe → deiǩe (dakika) kelimesinde gerçekleşir. Arapçadaki دقيقة daqīqa kelimesi de [q] sesini içerir. Ancak Lazcada q sesi yukarıdaki gibi belirsizdir.

Sesli vokallerdaki r sesinin düşmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu değişim Khopa-Chkhala ve Vitze-Arkabe lehçelerinde görülür. r → y → ∅ değişimi gerçekleşir.

Yarı kapantılı ünsüze dönüşme[değiştir | kaynağı değiştir]

Atina-Artasheni lehçesinde, kelimede damaksıl ön sesli harfler olan e ve i ile kayma ünsüzü olan y kullanıldığında aşağıdaki harflerde yarı kapantılı ünsüze dönüşme gerçekleşir:

  • g → c
  • ǩ → ç̌
  • k → ç

Alfabe[değiştir | kaynağı değiştir]

1928 yılında basılmış bir Lazca gazete

Lazca, Gürcü alfabesi ya da Latin alfabesi ile yazılabilir.(Türkçede kullanıldığı gibi, ancak belirli Lazca ekleri ile).

Gürcüce (Mkhedruli) Latin (Türkiye) Latin (Ender) IPA
Ortografik alfabeler Transkripsiyon
a a [ɑ]
b b [b]
g g [ɡ]
d d [d]
e e [ɛ]
v v [v]
z z [z]
t t [t]
i i [i]
ǩ, veya [kʼ]
l l [l]
m m [m]
n n [n]
y y [j]
o o [ɔ]
p̌, veya [pʼ]
j ž [ʒ]
r r [r]
s s [s]
t̆, veya [tʼ]
u u [u]
p p [p]
k k [k]
ğ ɣ [ɣ]
q [qʼ]
ş š [ʃ]
ç č [t͡ʃ]
ʒ, veya з [1] c [t͡s]
ž, veya ʒ [d͡z]
ǯ, veya зʼ [1] ċ [t͡sʼ]
ç̌, veya çʼ č’ [t͡ʃʼ]
x x [x]
c ǯ [d͡ʒ]
h h [h]
f f [f]

Dilbilgisel durumlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Lazcada ismin sekiz farklı hali vardır. Bunlar; yalın, kılıcısız, datif, genitif, latif, ablatif ve kullanımı bittiği düşünülen zarf halidir.

  İşaret
Yalın -i/-e
Kılıcısız -k
Datif -s
Genitif -
Latif -işa
Ablatif -işe
Enstrümental -ite
Zarf -ot

Sıfat çekimleri örneği[değiştir | kaynağı değiştir]

  İşaret Kök: mcveş- ("eski")
Yalın -i mcveş-i
Kılıcısız -k mcveş-i-k
Datif -s mcveş-i-s
Genitif - mcveş-
Latif -işa mcveş-işa
Ablatif -işe mcveş-işe
Enstrümental -ite mcveş-ite
Zarf -ot mcveş-ot

İsim çekimleri örneği[değiştir | kaynağı değiştir]

  İşaret Stem: ǩoç- ("adam")
Yalın -i ǩoç-i
Kılıcısız -k ǩoç-i-k
Datif -s ǩoç-i-s
Genitif - ǩoç-
Latif -işa ǩoç-işa
AbLatif -işe ǩoç-işe
Enstrümental -ite ǩoç-ite
Zarf -ot n/a

İsimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Diğer Güney Kafkas dillerinde olduğu gibi Lazcada da isimler ve objeler ikiye ayrılır:

  • 'Akıllı' varlıklar. Bu varlıklar mi? (kim?) sorusu ile bulunur.
  • 'Akıllı olmayan' varlıklar. Bu varlıklar mu? (ne?) sorusu ile bulunur.

İsim sınıflandırma şeması[değiştir | kaynağı değiştir]

Somut Soyut
Canlı Cansız
İnsan ve insan benzeri canlılar (ör. Allah, tanrılar, melekler) Hayvan Cansız fiziksel objeler Soyut objeler
Akıllı Akıllı olmayan
mi? ("kim?") mu? ("ne?")

Sayılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Birkaç fonetik farklılık dışında Lazcadaki sayılar Megrelcedeki sayılar ile aynıdır. Sayı sistemi Gürcücede olduğu gibi vigesimaldır.

Nicel sayılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Lazcadaki nicel sayıların büyük çoğunluğunun kökü Proto-Kartvelian dillerine dayanır. Sadece ar(t) (bir) ve eči (yirmi), Zan dili ve Gürcüce deki düzenli fonetik refleksler olan Karto-Zan kronolojik düzeyi için yeniden yapılandırılmıştır. Silya (bin) sözcüğü Pontus Rumcasından alınmıştır ve orijinal Lazcada vitoši olarak geçer.

Lazcadaki nicel sayıların Megrelce, Gürcüce ve Svanca ile karşılaştırılması[değiştir | kaynağı değiştir]

  Lazca Megrelce Gürcüce Svanca
1 ar(t) arti erti ešxu
2 jur/cur žiri/žəri ori yori
3 sum sumi sami semi
4 otxo otxi otxi oštxw
5 xut xuti xuti woxušd
6 anşi amšvi ekvsi usgwa
7 şkvit škviti švidi išgwid
8 ovro ruo rva ara
9 çxoro čxoro cxra čxara
10 vit viti ati ešd
11 vitoar vitaarti tertmeṭi ešdešxu
12 vitojur vitožiri tormeṭi ešdori
13 vitosum vitosumi cameṭi ešdsemi
14 vitotxo vitaantxi totxmeṭi ešdoštx
15 vitoxut vitoxuti txutmeṭi ešdoxušd
20 eçi eči oci yerwešd
21 eçidoar ečdoarti ocdaerti yerwešdiešxu
30 eçidovit ečdoviti ocdaati semešd
40 jurneçi žaarneči ormoci woštxuešd
50 jurneçidovit žaarnečdoviti ormocdaati woxušdešd
60 sumeneçi sumoneči samoci usgwašd
70 sumeneçidovit sumonečdoviti samocdaati išgvidašd
80 otxoneçi otxoneči otxmoci arašd
90 otxoneçidovit otxonečdoviti otxmocdaati chxarašd
100 oşi oši asi ašir
101 oşi do ar ošarti aserti ašir i ešxu
102 oşi do jur ošžiri asori ašir i yori
110 oşi do vit ošviti asati ašir i ešd
200 juroşi žiroši orasi yori ašir
500 xutoşi xutoši xutasi woxušd aršir
1000 şilya/vitoşi antasi atasi atas
1999 şilya çxoroş

otxoneçdovit̆oçxoro

antas čxoroš

otxonečdovitočxoro

atas cxraas

otxmocdacxrameṭi

atas čxara ašir

chxarašd chxara

2000 jurşilya žiri antasi ori atasi yori atas
10000 vit şilya viti antasi ati atasi ešd atas

Sıra sayıları[değiştir | kaynağı değiştir]

Lazcada sıra sayıları ma-...-a eklerinin arasına konulur. Megrelcede ise sayılara -n eki eklenir. Ma-...-a ekleri Proto-Kartvelian dillerinden alınmıştır. (Gürcüce me-...-e' ve Svanca me-...-e)

Sıralı sayılarını türetme kuralı[değiştir | kaynağı değiştir]

Lazca Megrelce Gürcüce Svanca
ma-SAYI-a(ni) ma-SAYI-a me-SAYI-e me-SAYI-e

Lazcadaki sıra sayılarının Megrelce, Gürcüce ve Svanca ile karşılaştırılması[değiştir | kaynağı değiştir]

  Lazca Megrelce Gürcüce Svanca
1. maartani ṗirveli ṗirveli manḳwi
2. majura(ni) mažira meore merme
3. masuma(ni) masuma mesame meseme
4. maotxa(ni) maotxa/mantxa meotxe meuštxwe
5. maxuta(ni) maxuta mexute meuxušde
6. maanşa(ni) maamšva meekvse meusgwe
7. maşkvita(ni) maškvita mešvide meyšgwide
8. maovra(ni) maruo merve meare
9. maçxora(ni) mačxora mecxre meyčxre
10. mavita(ni) mavita meate meyšde
11. mavitoarta(ni) mavitaarta metertmeṭe meyšdešxue
12. mavitojura(ni) mavitožira metormeṭe meyšdore
13. mavitosuma(ni) mavitosuma mecameṭe meyšdseme
14. mavitotxa(ni) mavitaantxa metotxmeṭe meyšdoštxe
15. mavitoxuta(ni) mavitoxuta metxutmeṭe meyšdoxušde
20. maeça(ni) maeča meoce meyerwešde
21. eçidomaarta(ni) ečdomaarta ocdameerte
30. ečidomavita(ni) ečdomavita ocdameate mesemešde
40. majurneça(ni) mažaarneča meormoce meuštxuešde
50. jurneçidomavita(ni) žaarnečdomavita ormocdameate meuxušdešde
60. masumeneça(ni) masumoneča mesamoce meusgwešde
70. sumeneçidomavita(ni) sumonečdomavita samocdameate meyšgwidešde
80. maotxoneça(ni) maotxoneča meotxmoce mearašde
90. otxoneçidomavita(ni) otxonečdomavita otxmocdameate mečxarašde
100. maoşa(ni) maoša mease meašire
101. oşmaarta(ni) ošmaarta asmeerte
102. oşmajura(ni) ošmažira asmeore
110. oşmavita(ni) ošmavita asmeate
200. majuroşa(ni) mažiroša meorase meyorašire
500. maxutoşa(ni) maxutoša mexutase meuxušdašire
1000. maşilya(ni)/mavitoşa(ni) maantasa meatase meatase

Kesirli sayılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Lazca ve Megrelcedeki kesirli sayı türetme kuralı Eski Gürcüce ve Svancaya benzer.

Kesirli sayıları türetme kuralı[değiştir | kaynağı değiştir]

Lazca Megrelce Gürcüce Svanca
Eski Yeni
na-SAYI-al/or na-SAYI-al/or na-SAYI-al me-SAYI-ed na-SAYI-al/ul

Lazcadaki kesirli sayıların Megrelce, Gürcüce ve Svanca ile karşılaştırılması[değiştir | kaynağı değiştir]

  Lazca Megrelce Gürcüce Svanca
Eski Yeni
whole mteli teli mrteli mteli tel
half gverdi gverdi naxevari naxevari xənsga
1/3 nasumori nasumori nasamali mesamedi nasemal
1/4 naotxali naotxali/naantxali naotxali meotxedi naoštxul
1/5 naxutali naxutali naxutali mexutedi naxušdal
1/6 naanşali naamšvali naekvsali meekvsedi nausgwul
1/7 naşkvitali naškvitali našvidali mešvidedi nayšgwidal
1/8 naovrali naruali narvali mervedi naaral
1/9 naçxorali načxorali nacxrali mecxredi načxaral
1/10 navitali navitali naatali meatedi naešdal
1/11 navitoartali navitaartali natertmeṭali metertmeṭedi naešdešxul
1/12 navitojurali navitožirali natormeṭali metormeṭedi naešdoral
1/20 naeçali naečali naocali meocedi nayerwešdal
1/100 naoşali naošali naasali measedi naaširal
1/1000 naşilyali/navitoşali naantasali naatasali meatasedi naatasal

Zamirler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kişisel zamirler[değiştir | kaynağı değiştir]

Lazca Megrelce Gürcüce
Khopa-Chkhala Vitze-Arkabe Atina-Artasheni
Ben ma(n) ma ma ma me
Sen si(n) si si si šen
O aya haya ham ena esa
Bu ia heya him ina isa
Biz çki çku şǩu čki/čkə čven
Siz tkvan tkvan t̆ǩva tkva tkven
Onlar antepe hamtepe hani enepi eseni
Bunlar entepe hemtepe hini inepi isini

İyelik zamirleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Lazca Megrelce Gürcüce
Khopa-Chkhala Vitze-Arkabe Atina-Artasheni
Benim çkimi çkimi şǩimi čkimi/čkəmi čemi
Senin skani skani sǩani skani šeni
Onun hemuşi muşi himuşi muši misi
Bizim çkini çkuni şǩuni čkini/čkəni čveni
Sizin tkvani tkvani t̆ǩvani tkvani tkveni
Onların hentepeşi hemtepeşi / hentepeşi hentepeşi / hinişi inepiš mati

Fiiller[değiştir | kaynağı değiştir]

Lazcada fiillerin; kişi, sayı, versiyon, zaman, ruh hali, görünüm ve ses belirten halleri vardır.

İnsan ve sayılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Lazcada fiiller, Megrelce, Gürcüce ve Svancada olduğu gibi tek değerlikli, iki değerlikli ve üç değerlikli olabilir.

  • Tek değerlikli fiiller sadece öznel bir kişiliğe sahiptir ve geçişsizdir.
  • İki değerlikli fiiller bir konu ve bir nesneye sahiptir (doğrudan veya dolaylı). Onlar:
    • Nesne doğrudan ise geçişlidir
    • Nesne dolaylı ise geçişsizdir
  • Üç değerlikli fiiller bir konu ve iki nesneye sahiptir (biri doğrudan ve diğeri dolaylı) ve geçişsizdirler.
Verb personality table
Tek değerlikli İki değerlikli Üç değerlikli
geçişsiz geçişli geçişsiz geçişli
Konu + + + +
Doğrudan nesne + +
Dolaylı nesne + +

Kişi tekil veya çoğul olabilir.

Lazcadaki kişi ve nesne işaretleri Megrelcedekilerle aynıdır.

Nesne işaretleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  Tekil Çoğul
S1 v- v-...-t
S2 ∅- ∅-...-t
S3 ∅-...-n/-s/-u ∅-...-an/-es

Nesne işaretleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  Tekil Çoğul
O1 m- m-...-an/-es/-t
O2 g- g-...-an/-es/-t
O3 ∅- ∅-...-an/-es

Önceden sessiz harfin kullanıldığı durumlarda v- ve g- harfleri fonetik olarak değişir:

  • sesli ünsüzlerden önce: v- → b-
  • sessiz ünsüzlerden önce:
    • v- → b- → p-
    • g- → k-
  • gırtlaklı ünsüzlerden önce:
    • v- → b- → p̌-
    • g- → ǩ-

Version[değiştir | kaynağı değiştir]

Megrelce, Gürcüce ve Svancada olduğu gibi Lazcada da versiyon kiplerini göstermenin dört farklı türü vardır:

  • öznel - eylemin eylemi yapan için tasarlandığını gösterir,
  • amaç - eylem başka bir kişiye yöneliktir,
  • nesnel-pasif - eylem başka bir kişi için amaçlanmıştır ancak konu pasiftir,
  • tarafsız - tarafsız olarak.

Lazcada versiyon işaretlerinin Megrelce, Gürcüce ve Svanca ile karşılaştırılması[değiştir | kaynağı değiştir]

Versiyon Lazca Megrelce Gürcüce Svanca
Öznel -i- -i- -i- -i-
Amaç -u- -u- -u- -o-
Nesnel-pasif -a- -a- -e- -e-
Tarafsız -o- -o-/-a- -a- -a-

Zaman kipleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Lazca'da en fazla 22 mastar eki olabilir. Bunlar üç seri hâlinde gruplandırılmıştır (Oqopumu/ovapu/oyapu).

Fiil çekim örneği[değiştir | kaynağı değiştir]

kökü: ç̌ar- (yazmak) ve r- (olmak)

I Serisi
Khopa-Chkhala Vitze-Arkabe Atina-Artasheni
şimdiki zaman ç̌arups ç̌arums
hikâye birleşik zamanı ç̌arupt̆u ç̌arumt̆u
optatif hikâye birleşik zamanı ç̌arupt̆as ç̌arumt̆as
imperfective inferential ç̌arupt̆-eren ç̌arumt̆u-doren ç̌arumt̆u-donu
şartlı şimdiki zaman ç̌arupt̆u-ǩon ç̌arumt̆u-ǩo(n)
gelecek zaman I (r)t̆as-unon (r)t̆asen ort̆as-en
geçmişte kalmış gelecek zaman I (r)t̆as-unt̆u t̆ast̆u ort̆as-eret̆u
II Serisi
Khopa-Chkhala Vitze-Arkabe Atina-Artasheni
geniş zaman ç̌aru
optatif geniş zaman ç̌aras
aoristic inferential I ç̌ar-eleren

/ç̌ar-een /ç̌ar-elen

ç̌aru-doren ç̌aru-donu
aoristic inferential II ç̌ar-eleret̆u

/ç̌ar-eet̆u /ç̌ar-elet̆u

ç̌aru-dort̆u
aoristic inferential optative ç̌ar-eleret̆as

/ç̌ar-eet̆as /ç̌ar-elet̆as

n/a
aoristic conditional ç̌aru-ǩon
gelecek zaman II ç̌aras-unon ç̌aras-en
geçmişte kalmış gelecek zaman II ç̌aras-unt̆u

/ç̌ara-t̆u

ç̌ara-t̆u ç̌aras-ert̆u
conditional of aoristic inferential II ç̌ar-eleret̆u-ǩon

/ç̌ar-eet̆u-ǩon

n/a
inferential of the past of future II ç̌aras-unt̆-eren ç̌ara-t̆u-doren n/a
conditional of the past of future II ç̌ara-t̆u-ǩon n/a
III Serisi
Khopa-Chkhala Vitze-Arkabe Atina-Artasheni
inversive inferential I uç̌arun
inversive inferential II uç̌arut̆u
inferential optative uç̌arut̆as
inferential conditional uç̌arut̆u-ǩo(n)

Eskiliğine göre bu mastar ekleri iki kümede gruplandırılabilir:

  • eski (birincil) (Megrelce ile aynı).
  • yeni (ikincil) temel mastar eklerinden türetilmiştir (Lazcaya özel).

Mastar eklerini eskiliğine göre sınıflandırılması

Yeni (Lazcaya özel) Eski (Megrelce ile aynı)
imperfective inferential şimdiki zaman
gelecek zaman I hikâye birleşik zamanı
past of future I optatif hikâye birleşik zamanı
aoristic inferential I şartlı şimdiki zaman
aoristic inferential II geniş zaman
aoristic inferential optative optatif geniş zaman
future II koşullu geniş zaman
past of future II inversive inferential I
Conditional of aoristic inferential II inversive inferential II
inferential of the past of future II inferential optative
conditional of the past of future II inferential conditional

Kipler[değiştir | kaynağı değiştir]

Belirteç[değiştir | kaynağı değiştir]

Belirteç, önermenin görünür bir gerçek olarak alınması gerektiğini iddia etmektedir.

Sorular[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir gösterge ifadesini soruya dönüştürmenin iki yolu vardır:

  • Soru belirten kelimelerini kullanarak. ör. mi? (kim?), mu? (ne?), so? (nerede?), mundes? (ne zaman?), muç̌o? (nasıl?) vb. Bu kural Megrelce, Gürcüce ve Svancada da geçerlidir.
  • Bir fiilin yanına soru eki olan -i harfini ekleyerek. Aynı ek Megrelcede -o, Eski Gürcücede -a ve Svancada -ma/-mo/-mu'dur.

Emir kipi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir emri veya isteği ifade eder. 2. şahısa (tekil / çoğul) karşı kullanıldığında geniş zaman kullanılır ve geriye kalan tüm durumlarda optatif geniş zaman kullanılır.

Dilek kipi[değiştir | kaynağı değiştir]

Olasılık, dilek, arzuyu ifade eder.

Şartlılık kipi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir durumun olması ya da olmaması için gerekli koşulları ifade eder. Bu gibi durumlarda -ǩo (At.-Arsh, Vtz.-Ark.) / -ǩon/-ǩoni (Khop.-Chkh.) ekleri kullanılır.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Extension consonnant for the Altaic (Turkish) version of the Latin alphabet, often represented with the digit three (3) (currently missing from Unicode ?) ; the Cyrillic letter ze (З/з) has been borrowed in newspapers published in the Socialist Republic of Georgia (within USSR) to write the missing Latin letter ; modern orthographies used today also use the Latin digraphs Ts/ts for З/з ve Ts’/ts’ for(З’/з’

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Chikobava, Arn. (1936). Grammatical analysis of Laz with texts (Gürcüce). Tiflis. 
  • Chikobava, Arn. (1938). Chan-Megrel-Gürcüce Comparative Dictionary (Gürcüce). Tiflis. 
  • Fähnrich, H. & Sardzhveladze, Z. (2000). Etymological Dictionary of the Kartvelian Languages (Gürcüce). Tiflis. 
  • Kajaia, O. (2001–2002). Megrelce-Gürcüce dictionary. 3 Vols. (Gürcüce). Tiflis. 
  • Kartozia, G. (2005). The Laz language ve its place in the system of Kartvelian languages (Gürcüce). Tiflis. 
  • Klimov, G. (1964). Etymological Dictionary of the Kartvelian Languages (Rusça). Moskova. 
  • Klimov, G. (1998). Etymological Dictionary of the Kartvelian Languages. Berlin: Mouton de Gruyter. 
  • Klimov, G. (1998). Languages of the World: Caucasian languages (Rusça). Moskova: Academia. 
  • Marr, N. (1910). Grammar of Chan (Laz) with reader ve wordlist (Rusça). St. Petersburg. .
  • Qipshidze, I. (1911). Additional information about Chan (Rusça). St. Petersburg. 
  • Qipshidze, I. (1914). The Grammar of Mingrelian (Iver) Language with reader ve dictionary] (Rusça). St. Petersburg. .
  • Shanidze, A. (1973). Essentials of Gürcüce Grammar (Gürcüce). Tiflis. 
  • Topuria, V. & Kaldani, M. (2000). Svanca Dictionary (Gürcüce). Tiflis. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]


Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Nedir? :Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? ile ilgili Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? burada bulabilirsiniz. Detaylar için sitemizi geziniz Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Ne Demektir? Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Açıklaması Nedir? Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Cevabı Nedir? Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Kelimesinin Anlamı? Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? konusu Nedir Ne, yaşantımızda sık kullanılan kelimelerden birisi olarak karşımıza çıkar. Hem sosyal medyada hem de gündelik yaşantıda kullanılan ne kelimesi, uzun yıllardan beri dilimizdedir. Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Türk Dil Kurumu na (TDK) göre farklı anlamları olan ne kelimesi, Türkçe de tek başına ya da çeşitli cümleler eşliğinde kullanılabilir. Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Ne kelimesi ne demek, TDK ya göre anlamı nedir sorularının cevabını arayanlar için bildiris.com doğru adres! Peki, ne kelimesi ne demek, TDK ye göre anlamı nedir? Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Ne kelimesinin kökeni ne, ne kelimesinin kaç anlamı var? Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? İşte TDK bilgileri ile merak edilenler
Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Açıklaması? :Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Açıklama Bir Terim Kavram Ya Da Başka Dilsel Olgunun Daha İyi Anlaşılması İçin Yapılan Ek Bilgidir.Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Söz Konusu Bilgi Açıklanacak Sözcükten Daha Uzun Olur Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Açıklama İle İlgili Durumun Kanıtı Şu Şekilde Doğrulanabilir Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Bir Sözlükteki Tanım İlgili Sözcük Yerine Kullanılabilirse, Bu Bir Açıklamadır. Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Yani Aynı Bağlam İçinde Hem Sözcük Hem De Tanım Kullanılırsa Ve Anlamsal Açıdan Bir Sorun Oluşturmuyorsa Bu Bir Açıklamadır.
Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Gerçek mi? :Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? ile ilgili Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? burada bulabilirsiniz. Detaylar için sitemizi geziniz Gerçek anlam Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? sözcüklerin birincil anlamı ile (varsa) bu anlamla doğrudan ilişkili olan anlamlarıdır. Gerçek anlam, temel anlam ile yan anlamların bileşkesidir. Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Bir sözcüğün mecaz olmayan tüm anlamlarını kapsar.
Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Hakkında? :Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? ile ilgili Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? burada bulabilirsiniz. Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Detaylar için sitemizi geziniz Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? Bu sayfada Hakkında nedir Hakkında ne demek Hakkında ile ilgili sözler cümleler bulmaca kısaca Hakkında anlamı tanımı açılımı Hakkında hakkında bilgiler Lazca dilbilgisi nedir?, Lazca dilbilgisi anlamı nedir?, Lazca dilbilgisi ne demektir? resimleri Hakkında sözleri yazıları kelimesinin sözlük anlamı nedir almanca ingilizce türkçe çevirisini bulabilirsiniz
Abdominal aort anevrizması, Chrysometa pilimbala, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Grumo Nevano, Uyuyan Ölüm, I. Antigonos Monophtalmos, Martin Amis, Albert Agarunov, Dikebrike, Kertenkele (takımyıldız), Yeni Los Cármenes Stadyumu, Franz Beckenbauer, Vila Franca (Viana do Castelo), Evil Dead 2, Acanthicus, Broadwater, Trump International Hotel and Tower (Chicago), Emin Özdemir, Harezm, CM Punk, TRT İzle, Fizyolojik, Joucas, Adem Genç, Tenis kayıtları ve istatistikleri listesi, Ahmet Karayiğit, Kais Ghodhbane, Borlu, Köprübaşı, Chris Robinson (yönetmen), Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Kütüphanesi, Scene (Korsan), Cacciatore, Masayuki Ochiai, Tuber melanosporum, Prion, İstanbul Devlet Klasik Türk müziği Korosu, Sekülerizasyon, Gelibolu Piri Reis Meslek Yüksekokulu, Sızıntı Dergisi, Playing for Keeps (2012 film), Erik Magnusson, Komilo, Bayramiç Meslek Yüksekokulu, Gökçeada Meslek Yüksekokulu, Medya Oynatıcı (Windows 11), Arnold Peralta, César Award for Best Actress, Doris Lessing, 2018 Abierto Mexicano Telcel, Celeus ochraceus, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Gözlemevi, TBMM 1. Dönem Ayıntab milletvekilleri listesi, Demavent Dağı, Galleria Ataköy Alışveriş Merkezi, Hevesimi Kırma, Türkiyedeki gözlemevleri listesi, Türk Silahlı Kuvvetleri genelkurmay başkanları listesi, Yaprak Özdemiroğlu, Baba Rahman, André Ernest Modeste Grétry, Dolambaç, Zahir Bilbay, NGC 6520, Intel 80286, Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı, Kanada Kızılderilileri, Trablus Kuşatması, Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü, Nicolás Pareja, Ruslarla ilgili genetik çalışmalar, Trablusgarp Vilayeti, Çankaya Köşkü, Masaya Okugawa, Haçlı devletleri, Serbişe şehristanı, Gönül Kaçanı Kovalar, Basketbol Süper Ligi, Samtshe Atabeyliği, Mysidae, Museo Reina Sofia, Queen Creek, Arizona, Dmitri Gudkov, Misina, Keangnam Hanoi Landmark Tower, China World Trade Center Tower III, Elymus gmelinii, Vincent Enyeama, Kosova, 2024 Türkiye yerel seçimleri için yapılan anketler, LDAP, Kabe, Chevrolet Nova, Amblyopappus, Oklahoma City Thunder, Pachypodium, Ahmet Kendir, Luna 15, Jumeirah Emirates Towers Hotel, Dolomites,
Tezli Nedir?, Zekice İsminin Anlamı Nedir?, Tezkiyesi Bozuk Nedir?, Mete Koca Kimdir?, Abdullah Çakır Kimdir?, Zeki İsminin Anlamı Nedir?, Recep Bakırcı Kimdir?, Doğu Türkistan bayrağı Anlamı Nedir, Doğu Türkistan bayrağı Nasıl Oluştu, Doğu Türkistan bayrağı Tarihi, Doğu Türkistan bayrağı Renkleri, Doğu Türkistan bayrağı Tasarımı, Tezatlı Nedir?, Zekasal İsminin Anlamı Nedir?, Faik Deli Kimdir?, Zekâlı İsminin Anlamı Nedir?, Ferdaya Salmak Nedir?, Cevdet Akay Kimdir?, Zekâi İsminin Anlamı Nedir?, Teyelli Nedir?, Ferdası Nedir?, Zehirsiz İsminin Anlamı Nedir?, Ferasetsiz Nedir?, Tuncer Usta Kimdir?, Tevazulu Nedir?, Ferasetli Nedir?, Zehirli İsminin Anlamı Nedir?, Nesrin Arslan Kimdir?, Ferahlık Duymak Nedir?, Çağatay Atasay Kimdir?, Zehir Zıkkım İsminin Anlamı Nedir?, Alpaslan Türkkan Kimdir?, Zecrî İsminin Anlamı Nedir?, Adnan Sinan Çakıroğlu Kimdir?, Yrd Doç Dr Badegül Can Emir Kimdir? Yrd Doç Dr Badegül Can Emir Nereli Yrd Doç Dr Badegül Can Emir Kaç Yaşında?, Zebunküş İsminin Anlamı Nedir?, Aziz Cem Güner Kimdir?, Zebun İsminin Anlamı Nedir?, Ferah Tut Nedir?, Doğukan Ak Kimdir?, Zayi İsminin Anlamı Nedir?, Ferah Bulmak Nedir?, Doğan Avcı Kimdir?, Zayıf Sesli İsminin Anlamı Nedir?, Erol Bayram Kimdir?, Feragatli Nedir?, Tufan Yanar Kimdir?, Zayıf Nahif İsminin Anlamı Nedir?, Testereli Nedir?, Özgül Baydoğan Kimdir?, Feragat Sahibi Nedir?, Zayıf İsminin Anlamı Nedir?, Tespihsiz Nedir?, Naci Şanlıtürk Kimdir?, Zaviyevi İsminin Anlamı Nedir?, Ülkü Ayaydın Kimdir?, Tespihli Nedir?, Fer Almak Nedir?, Akadyana bayrağı Anlamı Nedir, Akadyana bayrağı Nasıl Oluştu, Akadyana bayrağı Tarihi, Akadyana bayrağı Renkleri, Akadyana bayrağı Tasarımı, Naile İşlek Kimdir?, Zavallı İsminin Anlamı Nedir?, Teslimiyetçi Nedir?, Zatî İsminin Anlamı Nedir?, Fenomenolojik Nedir?, Nizamettin Öztürk Kimdir?, Ahmet Yasin Şentürk Kimdir?, Fenomenal Nedir?, Zata Mahsus İsminin Anlamı Nedir?, Ejder Kaygusuz Kimdir?, Fenolojik Nedir?, Zaruri İsminin Anlamı Nedir?, Tesettürsüz Nedir?, Emrullah Türe Kimdir?, Zarsı İsminin Anlamı Nedir?, Tesettürlü Nedir?, Fenlenmek Nedir?, Elif Baysal Kimdir?, Zarplı İsminin Anlamı Nedir?, Fenik Nedir?, Mehmet Bağlar Kimdir?, Cumali İnce Kimdir?, Zarif İsminin Anlamı Nedir?, Fenersiz Yakalanmak Nedir?, Fevzi Fatih Oğuz Kimdir?, Zafer Bayrağı (Azerbaycan) Anlamı Nedir, Zafer Bayrağı (Azerbaycan) Nasıl Oluştu, Zafer Bayrağı (Azerbaycan) Tarihi, Zafer Bayrağı (Azerbaycan) Renkleri, Zafer Bayrağı (Azerbaycan) Tasarımı, Fenersiz Nedir?, Zararsız İsminin Anlamı Nedir?, Fenerli Nedir?, Zararlı İsminin Anlamı Nedir?, Hüseyin Çalişci Kimdir?, İrfan Karatutlu Kimdir?, Feneri Nerde Söndürdün Nedir?, Zarardîde İsminin Anlamı Nedir?, Terso Nedir?, Metin Bozkurt Kimdir?, Zarafetli İsminin Anlamı Nedir?, Savaş bayrağı Anlamı Nedir, Savaş bayrağı Nasıl Oluştu, Savaş bayrağı Tarihi, Savaş bayrağı Renkleri, Savaş bayrağı Tasarımı, Fener Çekmek Nedir?, Mustafa Çiftci Kimdir?, Zampara İsminin Anlamı Nedir?, Tersinir Nedir?, Gülfiraz Sağlık Kimdir?, Ters Türs Nedir?, Zamlı İsminin Anlamı Nedir?,